نورپردازی مصنوعی در معماری

     ۱۳۹۴-۰۳-۰۳

معماری بازی استادانه صحیح و باشکوهی از احجام ترکیب شده زیر نور میباشد. چشمان ما تربیت شده اند که فرم ها را زیر نور ببینند.سایه روشن ، این فرم ها را آشکار می سازند .
  لوکوربوزیه 

noor1

انسان ، نورپردازی مصنوعی ، معماری

مفاهیم نور پردازی :

حد و اندازه ی مضامین زیبایی شناختی در نورپردازی مصنوعی مانند معماری و طراحی داخلی از پروژه ای به پروژه ای دیگر تغییر میکند.برای مثال در طراحی یک دفتر عادی مهتابی توکار نه چندان گرانقیمت ، جنبه های زیبا شناختی اهمیت زیادی ندارد ولی در یک کاتدرال (کلیسای جامع) نه تنها خود نورپردازی ، بلکه نور و محل هر نور افشان در ظاهر خود فضا تاثیر بسزایی دارد . به رغم اینکه بسیاری از پروژه ها در عالم واقعیات نیازمند طرح نورپردازی ساده و اقتصادی هستند.ولی هنوز هم با رویکردی فراگیر تعارض جنبه های زیبایی شناختی و جنبه های اقتصادی نورپردازی را برای رسیدن به یک نتیجه مطلوب ،از میان برداشت.

لایه های نورپردازی :

اصل لایه بندی چارچوبی را برای فهم و دست یابی به ترکیب بندی و حس زیبایی شناختی در طراحی نورپردازی ارایه می کند . لایه های نورپردازی مانند لایه های لباس ، برای پدید آوردن یک ترکیب با یکدیگر تلفیق می شوند . لایه بندی نور پردازی امکان انتخاب های سنجیده شده ای را فراهم می آورد ، با این اطمینان که می توان بدون لطمه زدن به یک طرح نور پردازی خوب به شرایط بدیهی طراحی مانند دوره ، مضمون و سبک دست یافت .برای مثال لوستری که در یک اتاق ناهار خوری نصب شده است فقط یک لایه از نورپردازی آن محسوب می شود.ممکن است برای پدید آوردن نور چشمگیری که به روی میز اتاق ناهارخوری تابیده شود یا آن را در کانون توجه قرار دهد ، لایه های دیگری از نور که نورپردازی متمرکز نامیده می شود به نورپردازی اتاق افزوده شود . لوستر به خاطر شکل و جلوه ای که دارد انتخاب می شود، درحالی که نورپردازی متمرکز باید کم جلوه یا مخفی باشد.

طراحی لایه بندی شده :
هر لایه از نورپردازی وظایف خاصی برای روشن ساختن محل های مشخصی دارد ، ولی از آنجایی که که کنترل دقیق نورپردازی به ندرت انجام می شود همه ی لایه های نورپردازی با یکدیگر کار میکنند تا بخش هایی از فضا را روشن سازند.

garden-downlighting
لایه ی محیطی :
نقش نورپردازی محیطی فراهم آوردن نورپردازی کلی دریک اتاق است . نورپردازی محیطی وظایف خاصی برای نورافشانی فضا برعهده ندارد ، بلکه وظیفه آن بیشتر پدید آوردن نوری است که به سراسر فضا بتابد و شناخت بصری مقدماتی آن را ممکن کند . میزان نور محیطی اهمیت زیادی دارد : اگر سطح نور محیطی به میزان قابل ملاحظه ای از سطح نوروظیفه ای در فضا کمتر باشد کنتراست میان نور محیطی و نور وظیفه ای افزایش میابد و فضا رویایی تر به نظر می رسد.

از سوی دیگر اگر سطح نور محیطی تقریبا به اندازه ی نوروظیفه ای باشد فضای روشنتر ، فضای سر زنده تر و مطلوب تر به نظر می آید .از آنجا که نور محیطی بر فضای اتاق و احساسی که بر می انگیزد تاثیر می گذارد ، انتخاب نور پردازی محیطی امری حساس به شمار می آید.

Beautiful-Lighting-Interior-Design-by-Mark-Tracy-6برای نمونه اغلب نور محیطی در یک موزه یا بوتیک به اندازه ای کم است که کنتراستی عمیق همراه با نمایش چهره ی فضا و تشدید حس هیجان پدید می آورد. یکی از روش های پدید آوردن این حالت در نورپردازی استفاده از ”فروتاب“ است  که بدون تاباندن نور به سقف و دیوارها فقط کف را روشن می کند.به این صورت ،  افراد می توانند به راحتی درحالی که اتاق تاریک به نظر میرسد به هر سو که می خواهند بروند.

از سوی دیگر برای فراهم آوردن محیطی آرامش بخش لازم است تا سطوح مختلف اتاق ، به ویژه سقف و قسمت های بالایی دیوارها روشن شوند. استفاده از نور ”فراتاب“ یکی از بهترین راه ها برای پدید آوردن تاثیری آرامش بخش است . غالبا هرچه قدر نور فراتاب بیشتر باشد آرامش بیشتری نیز فراهم می شود.

لایه ی وظیفه ای :
در میان نور های وظیفه ای دیداری در یک فضا بسیاری از انها وظایف خود برای نورپردازی را انجام میدهند مانند نوری که وظیفه آن روشن کردن میز برای مطالعه است . غالبا از نور وظیفه ای برای نورپردازی جاهایی به کاربرده می شود که قرار است در آن کار یا وظیفه ای انجام شود .

لامپ رومیزی

لامپ کف

لامپ مطالعه

لامپ های نقشه کشی

لامپ های زیر کابینتی

لامپ های طاقچه ای

از جمله نور افشان های وظیفه ای هستند.نورافشانهای سقفی مانند آویزها ، قاب های مهتابی و فروتابها نیزمی توانند نقش نورپردازهای وظیفه ای را انجام دهند.

لایه کانونی :
نورپردازی کانونی یکی از دو نوع نورپردازی تزیینی است و معمولا فقط در پروژه هایی که آراستگی طرح و ظاهر آنها اهمیت دارد به کار برده می شود.هدف اصلی از نورپردازی کانونی روشن ساختن اشیا و نمایشگاه های آثار هنری ، اجزای معماری ، محصولات درون فروشگاها و تابلوهاست .

 

focal_shift_4inarowلایه ی تزئینی:

یک شیوه برای اظهار نظر در باره نور پردازی تزئینی این است که بگوییم ” نگین معماری ” است . هدف از نورپردازی تزئینی ، مانند جواهرات به کار رفته در لباس ها ، چیزی جز محصور کردن چشم ها و نشان دادن سلیقه و ثروت نیست . مقصود اصلی از کاربرد این نوع نورپردازی تزئین فضای زندگی است که نقش بغایت مهمی در طراحی داخلی و ایجاد محیط های مضمون دار بازی می کند . برای مثال لوستر های بلورین که جلوه ی بصری با اهمیتی ندارند فقط در فضا های خاصی قابل استفاده هستند.
لوستر ها ، نورپرداز های کنج سقفی ،فانوسی ها ، آویز ها ، لامپ های مختلف ، نورپرداز های سقفی و نورپرداز های سنتی دیگری که ماهیت تزئینی دارند از جمله نورپردازهای تزئینی به شمار می روند. متاسفانه اغلب نورپردازهای تزئینی نور ضعیفی از خود منتشر می کنند و به همین سبب روز به روز در حال حذف شدن از گردونه ی نورپردازی های وظیفه ای مناسب هستند.

www.ichoob.ir-540-1

نور پردازی کنج سقفی :
نور پردازی کنج سقفی یکی از شکل های فراتابی است که سقف را از ابزار سردیوار به یک سو روشن می کند. نورپردازهای کنج سقفی معمولا در داخل دیوار یا در کناره قاب بندی سقف نصب میشوند.
تاثیر نور غیر مستقیمی که از سر دیوار تابیده می شود، بسیار متفاوت تر از تاثیر نوری است که از نقاط مرکزی سقف تابیده می شود.

دیوار تابی :

دیوار تابی مستلزم روشن ساختن یکنواخت دیوار است .دیوارتابی متفاوت از دیوارخراشی با نوریا روشن کردن خطوط درز ها و شکاف های آن و یا نورپردازی متمرکز دیوار است . نورپردازی دیوارها به یکنواخت ترین دیوار با دیوارتاب ها امکان پذیراست ، از سوی به سوی دیگر و از بالا به پایین .
دیوارتابی نمونه ای عالی ازکاربرد مثلث جادویی در نورپردازی است . نورافشان های دیوار تاب باید در فاصله ی ¼از ارتفاع سقف به دیوار نصب شوند. فواصل نصب نور افشان های دیوار تاب بسته به نوع نورافشان از¼تا ½ارتفاع سقف تغییر می کند. برای اینکه دیوارتابی به خوبی انجام شود به نور افشان های مناسبی نیاز است که کارایی و تاثیر مطلوبی دارند.دیوار تابی که با هدف پوشاندن عیوب دیوار انجام می شود سبب هموار و یکدست به نظر رسیدن ظاهر و نمای دیوار می شود.از این رو ، این روش خوبی برای نورپردازی دیوار های گچی تخت شده است ، ولی     دیوارهای سنگی و آجری را شبیه دیوارهای نقاشی شده نشان میدهد . اگر سطح دیوار صیقلی و درخشان است .باید از تاباندن نور دیوارتاب به آن اجتناب کرد، زیرا سبب بازتاب نور به سمت چشم کسانی می شود که به آن نگاه می کند .

KTV-lighting-design-color-rendering

 دیوار خراشی با نور:

دیوارخراشی با نور روشی است که با آن دیوار را به عمد با نور افشان هایی از نزدیک به آن نصب شده اند روشن می کند هدف از کاربرد این روش روشن ساختن دیوار و به یکنواخت ترین حالت ممکن است که معمولا با استفاده از لامپ های پر قدرت و نورباریک ، که در یک شیار باریک یا نزدیک به کنج دیوار نصب می شوند انجام میگیرد . تابیدن نور زاویه دار به دیوار سبب می شود که ظاهر و نمای آن به شکل فوق العاده ای نمایان شود . کاربرد این روش نورپردازی به خصوص برای نورپردازی دیوار های آجری و سنگی و سطوح دیگری که بافت جذاب دارند پیشنهاد می شود.
با استفاده از این روش نورپردازی درز ها و شکاف های ناقص دیوار به گونه ای کاملا برجسته نمایان و مشخص می شود .برای مثال با این روش دیواری را که کاشی شده است روشن کنید کاشی هایی که به خوبی در جای خود قرار نگرفته اند ، بیرون زده از دیوار به نظر می آید.

شکاف تابی :

یکی دیگر از روشهای نورپردازی  دیوار ، شکاف تابی  است که با جایگیری یک چشمه نور دائم در محل اتصال سقف و دیوار انجام می شود معمولا در این روش از لامپ های فلورسنت بدون پوشش یا نور افشان هایی که به طور خاص برای این روش طراحی شده اند استفاده می شود . شکاف تاب بالای دیوار را روشن می کند و به طور غیر مستقیم به فضا نور می تاباند . بدین ترتیب ، شکاف تاب با ایجاد حاشیه ای روشن میان سقف تاریک و قسمت روشن بالای دیوار شکل سقف را نمایان می کند . و خطی قوی از نور پدید می آورد که معمار ی فضا را برجسته می نماید . با وجود این ، در این روش نورپردازی تلاش چندانی برای نور افشانی یک نواخت دیوار انجام نمی شود . از روش شکاف تابی نباید برای نورپردازی آثار هنری و دیوار نگار ها بهره جست .

روشنایی در شهر :

بدون تردید ، روشنایی عامل اساسی در تامین رفاه و امنیت در شهر و زیبایی منظره ی آن در شب و روز است . بنابراین معیار های فوق باید در طراحی صحیح تجهیزات روشنایی شهر در نظر گرفته شوند. متفاوت بودن میزان روشنایی بر حسب مکان ، اولین هدف در طراحی روشنایی شهر است . برای مثال ، بدترین نوع روشنایی در یک مجتمع بزرگ شهری ، روشنایی یکنواخت و همسطح است . باید در کنار فضاهای پرنور ، فضای کم نور یا تاریک نیز وجود داشته باشند.

 

7

مهارت های فردی در طراحی نورپردازی مانند معماری و طراحی داخلی با تجربه اندوزی بررسی و نقد طراحی ها و ممارست عملی افزایش می یابد. معمولا طراحی های نورپردازی تک لایه ای به پیچیدگی طراحی های چند لایه ای نیست ،ولی ممکن است به دلیل محدودیت تجهیزات در اجرای ترکیب بندی مناسب چالش بر انگیز باشند. طراحی ، طرح هایی که بازده و کارایی انرژی دارند بسیار مشکل است زیرا برخی از لایه ها یا چندین کار را با هم انجام می دهند یا همگی با هم حذف می شوند.

 

دیدگاه خود را بیان کنید

@

نرم افزار پیشنهادی