معماری فراکتال در اروپا

     ۱۳۹۴-۰۲-۲۰

23

چنانچه در مقاله های اخیر ذکر شد فراکتال از علوم نوینی است که بشر طی سالیان سال حتی به شکل ناخودآگاه با الهام از طبیعت آن را در زندگی و علوم مختلف و هنر و معماری به کار بسته است. مقاله ی جامع معماری فراکتال در بخش های دیگر سایت موجود می باشد. در این مقاله به بررسی چند نمونه معماری فراکتال در اروپا می پردازیم.

 

 معماری فراکتال در اروپا:

کلیسای جامع: تزئینات پیچیده و اغراق شده ی گوتیک رنسانس و معماری باروک به خصوص آنچه در کلیساها به کار رفته، اغلب نمودی از تزئینات چند طبقه است که در مقیاس های مختلف به کار برده شده اند. در تصویر پایین، سمت چپ پنجره ی مرکزی از یک آرک ساخته شده که خود شامل دو آرک دیگر است و هر یک از آن دو ارک نیز شامل دو آرک دیگر است و هر یک از آن دو آرک نیز شامل دو آرک کوچک ترند. این ساختار و تزئینات گوتیک و آرک های به هم بافته شده برای تحکیم پنجره ها و افزایش مقاومت در برابر نیروی باد ساخته شده است.

Picture1

نمونه هایی از فراکتال در کلیسا جامع بورگوس اسپانیا:در تصاویر بالا هر ستون به وسیله ی ستون ها ی دیگر احاطه شده و آن ستون ها نیز به نوبه ی خود با مناره های ستون مانند احاطه شده اند. چرا در معماری این دوره استفاده از تکرار در سراسر ساختمان امری عادی و طبیعی است؟ آیا معماران این بناها با هندسه ی فراکتال و جنبه ی طبیعی آن آشنا بوده اند؟ شاید این سازماندهی با الهام از طبیعت و برای معنا بخشیدن به جنبه های معنوی و الهی این چنین طبقه بندی شده اند؛ یا ممکن است حقیقت این باشد که ساختن آرک در کلیسای گوتیک برای حمل طاق و گنبد و اتصال آن به فضاهای دیگر اجرا شده است. تزئینات باسیلیکای سن کلمنت نیز گواهی بر این مدعا است. فراکتال در معماری اروپا در طیف گسترده ای از نقاشی های ون گوگ و داوینچی تا معماری مدرن دسته بندی می شود. فراکتال ممکن است به منظور سودمندگرایی یا بازتاب اجتماعی- مذهبی و یا طبقه بندی سیاسی استفاده شود. شاید فراکتال های آفریقایی به شکلی واضح تر از طبیعت الهام گرفته شده باشد، اما در مورد اروپا نیز این مسأله جای بحث دارد.

Picture2

گنبد سان پیترو:جورج هرسی استاد تاریخ هنر دانشگاه یِیل پلان برامانته برای سان پیترو (۱۵۰۶) را دارای ویژگی های فراکتالی می داند. بنا بر توضیح کتب راهنما طرح این بنا به شکل صلیب یونانی است که گنبد متقاطع آن به صورت قرینه با گنبدهای فرعی واقع شده است. قرینگی فضاهای داخلی و گوشه های بازوهای متقاطع صلیب در چهار طرف دارای فرورفتگی هایی است که در کنار هم مکعب اصلی بدنه ی کلیسا را شکل می دهند. بازوهای این صلیب کوچک تر نیز خود شامل فرورفتگی های کوچک تری است. به گفته ی هرسی پلان برآمانته را می توان فراکتال خواند چون حالت تکرار در مقیاس های مختلف آن دیده می شود. جورجیو پلانی مشابه با چهار طبقه و تکرار گنبدها برای سان پیترو طراحی کرد.

معماری فراکتال حاصل به هم رسیدن و ترکیب اصول معماری ارگانیکِ رایت و آروزهای براؤن شیلز برای توسعه ی اشکال در معماری است و گسترش علم فراکتال طی پنجاه سال اخیر در اغلب اجزاء و قسمت های معماری دیده می شود.

در نماها فراکتال با تکرار فرم های اوّلیه و اصلی در یک ناحیه ایجاد شده و با امکان چرخش و قرینگی و جابه جایی و تکثیر قطعه ی اصلی و اوّلیه به صورت عناصری مشخّص و عملیات چرخش فراکتالی و اِشل بندی و جابجایی خطی شکل می گیرد. این عناصر به یکدیگر متصل شده و به عنوان دوّمین مرحله ی ترکیب، مطابق همان جابه جایی ها و اصول مجدداً تکرار می شود و این پروسه تا بی نهایت ادامه می یابد.

 

دیدگاه خود را بیان کنید

@

نرم افزار پیشنهادی